Акын Зайырбек Ажыматовду эскерип

Акын Зайырбек Ажыматовду эскерип

Азгынтай өмүрүндө кыргыз элинин жүрөгүн жалындуу ырлары менен багындыра алган, КРнын маданиятын эмгек сиңирген ишмер, акын жана журналист маркум, Зайырбек Ажыматовдун  айрым ырларын окурмандарга сунуштамакчыбыз.

 

Белгисиз акынга аза ыр.

Ар бир сабы жанар оттун табындай,

Акын эле... Акын болчу жалындай.

Бул жашоону жарып чыгам деп жүрүп,

Бул өмүрдөн кетти өзү табылбай.

 

Улуу талант болмок балким бирден бир,

Удургутуп турган ушул дуйнөңдү.

Учуп күйүп жашап жүрүп өмүрдөн,

Учуп кантип кеткендигин билбеди.

 

Көптөр анын күлүктүгүн билишкен,

Караанына жетебиз деп күйүккөн.

Көкүрөгүн жарып чыккан ырлары,

Көздү уялтып туруучу эле бийиктен.

 

Жанды мыкчып, жан дүйнөнү кейиткен,

Жатат муздап жансыз бою келишкен.

Күн да эми жылыталбайт денесин,

Эчен музду, эчен карды эриткен.

 

Бүт тулкусу бүткөн өңдүү жалындан,

Бир жан эле ырга гана табылган.

Бурула албай кетти анан закымга,

Бул өмүрдү тешип өткөн чагылган...

 

ЭЙ, БЫЙЫЛКЫ АПРЕЛЬ!..

 

Эй, быйылкы апрель,

Ылаң чачып, бизди коркот дебегин,

Ажалды да жеңип келген таймашта,

Ак калпактуу Улуу Кыргыз баатыр эл.

 

Эй, быйылкы апрель,

Эгерде сен экөөн кыйсаң өлүмгө,

Эртең кайра элүү жылдыз төрөлөт!

Кыргыз эмес талант жактан жакыр эл.

 

Эй, быйылкы апрель,

Быйыл кет да, майга орун бошоткун,

Кийинки жыл ылаңы жок, өлүм жок,

Соолук келсин, гүлүң чачсын атыр жел!

 

Доско кат

 

Салам дос,

Мен баягы жолдо турам,

Сага бир барсам деген ойдо турам.

Билбеймин кайда экенин башка достор,

Ортого мезгил дубал орнотулган.

Турмушка куурчак болдук ойнотулган,

Көр тирилик кызыгына батып алып,

Билинбей туш тарапка чачырадык.

Дүйнөнү багынткандай басып кеттик,

Болгону бирден сулуу катын алып…

*

Эх досум,

Кандай таза балдар элек…

Сөөлөткө, шөкөттөргө алдана элек.

Достукту ыйык тутуп баарысынан,

Чок сыңар жалын чачып жанган элек.

Чогулуп Манас, обон, жаңы ыр угуп,

Жаштыкты өнөр үчүн сайган элек.

Оо, азыр убакыт жок көрүшкөнгө,

Арманды, кубанычты бөлүшкөнгө,

Жадатты супсак көздөр, сылык сөздөр,

Мен бүгүн сага атайын барайынчы,

Ыр окуп анан досчо сөгүшкөнгө…

*

МЕН — КЫРГЫЗМЫН!

 

Мен — кыргызмын, сатылбаган, сатпаган!

Мен — кыргызмын, баба наркын сактаган!

Ата Журтка жасасам деп бир эмгек

Ар күн сайын «Чоң казатка» аттанам.

 

Мен — кыргызмын, асман-жерге жашташмын!

Эзелкимин, келечекмин, максатмын.

Кылы дагы кыйшайганын каалабайм

Кырчылдаган «КЫРГЫЗ» деген жакшы аттын!

 

Мен — кыргызмын, түгөнөөрдө түтөгөн!

Мен — кыргызмын жок болордо күчөгөн!

Мен — кыргызмын, тарыхым бар, тилим бар,

Мезгилдин да ой-чуңкурун түзөгөн.

 

Мен — кыргызмын, жөнөкөймүн, улуумун!

Мертинтпеген эчен азап, улуумун.

Кылымдарга улап кетер дагы да

Кыргызмын мен, эр Манаска муунмун!

 

 Нөлү - көп жылдар

 

Акыл - нөл , жандүйнө - нөл , санаам да нөл ,

Сүйүү - нөл , досчулук - нөл , адам да нөл .

Жылдар - нөл , өсүү болбой тегеренген ,

Ырлар - нөл , окурман - нөл , заман да нөл .

 

Пикет - нөл , митингдер - нөл , заман да нөл ,

Эл толкуду эки ирет , пайда албады .

Унаасынын номерин нөлдөн баштайт ,

Президент - нөл , нөл , демек , калгандары .

 

... Башым - нөл , билимим - нөл , уят кылат ,

Боштуктар бирин бири улап турат .

Чөнтөк - нөл , аянычтуу андан дагы ,

Намыс - нөл , тилеттирет , сураттырат .

 

Ишим - нөл , барым - жогум билинбеген ,

Изим - нөл , таамай болуп чийилбеген .

Көңүл - нөл ... ал чынында эч нерсе эмес ,

Үмүт - нөл , дилгирлик жок дирилдеген .

 

Доор - нөл , зар муңуңду кенебеген ,

Биз - нөлбүз…ага минтип тебеленген.

Лөлүгө айландырды түптүү элди,

Нөлү кө жылдар сыртта тегеренген…

 

УЯЛБАСТАН БАРГЫМ БАР

 

Убактымды жашап бүтүп ченеген,

учуп чыгам кишендеген денемен.

Уч-кыйырсыз чексиздикке кетемин,

үйүм – аалам, асман болот керегем.

 

Кутуламын бул тирүүлүк, түрмөдөн,

кутуламын сенден – сүйгөн, сүйбөгөн.

Куну кымбат эркиндикти, чындыкты,

кубанамын таап ошол дүйнөдөн.

 

Оо, ал жакта, жаман ой да ойлобойт,

оо, ал жакта, бирин-бири кордобойт.

Ободогу аппак нурлар таңдарда,

оргуп турган сүйүү менен ойгонот.

 

Кедей, бай жок – бирдей баары ал жакта,

кереги эмес акча, атак, мансап да.

Күлүп кетет ошондуктан өлүмгө,

ким тирликте парызын толук аткарса…

 

Мелмилдешет чексиздиктер, айдыңдар,

мезгилдердин алдында зор айбым бар.

Милдетимден абийир менен кутулуп,

мен өлүмгө уялбастан баргым бар…

Зайырбек  Ажыматов.  Акын,  

КРнын маданиятына эмгек сиңирген ишмер