Айлакер аял (балдар үчүн жомок)

Айлакер аял (балдар үчүн жомок)

Илгери  илгери  өткөн  заманда   бир  дагы кыз  жактырбагандыктан  бойдок  жашаган  хан  болгон  экен.  Мына ошол ханды  бир күнү  жакындары ортого алышып үйлөнүшүн абыдан  суранышат  экен.  Мына ошондо жакындарынын  сөзүн  эки  кылбаган  хан  бардык  кыздарды  чогултуп  табышмак  айткан  экен.Кимде  ким,менин  табышмагымды тапса  ошого үйлөнөм,-  деген  шарт  коет.Табышмагы  мындайча  эле.Асман  жердин ортосу канча убакыт.Түнменен күндүн ортосу канча саат-тык жол.  Күн   батыш  менен  күн  чыгыштын  ортосу  канча  убакыт.  Адамды  жеген  эмне? Мына  ушул  беш  суроонун   жандырмагын  тапкан  кызга  гана  үйлөнөм  дейт.  Өтө жүдөө  кийинген,  ичсе  тамакка,  кийсе  кийимге  жетпеген  кедейдин  кызы  хандын  табышмагын  минтип  табат.      Асман  менен  жердин  ортосу  каш  менен   кабактын  ортосунчалык.  Өйдө  карасаң   асман,  төмөн  карасаң  жер  деп  жооп  берет. Түн  менен  күндүн   ортосу көзүңдү  жумсаң  караңгы,  ачсаң  жарык  демек   бир  түндөгү   уйкучалык   убакыт. Күн  чыгыш  менен  күн  батыштын   ортосу   бир  күндүк  жол.  Эртең  менен  чыккан  күн   кечинде   уясына   отурат.   Адамды  жеген  санаа,  санаасы  жок  сары  сууга  семирет,-   деп  жооп  берген  экен. Кыздын акылдуулугун жактырган  хан,  кедейдин  кызына  үйлөнөт. Үйлөнгөндөн кийин хан аялына эч кимге  менин  табышмактарымдын  жообун айтпагының, эгерде  айта  турган  болсоң  экөөбүз   ажырашабыз,деп  эскертет.  Ошентип күндөрдүн  бир күндөрүндө  хан увазирине нааразы болуп ага жаза берүүнү ойлоп  бир  табышмак  айтат,   табышмакты таба албаса башын  алаарын эскертет.Анан увазирине   дүйнөдөгү  эң  татту эмне жана дүйнөдөгү эң күлүк эмне   деген табышмагын айтат.  Увазиринин   бул  табышмакты  таба  албасын    хан   жакшы    билет.

 Бир  тапса   өзүнүн  аялы   гана  табат.  Табышмактын  жообун   таппаган  увазир,  хандын   аялына  келет  да,  --    мени  өлүмдөн   алып  кала  көрүңүз,деп  жалдырайт.Увазирге боору ооруган аял табыш-мактын  жандырмагын   минтип  айтат.     Дүйнөдөгү  эң  таттуу   адамдын   жаны,  эң  күлүгү санаа,-  деп   увазирге    табышмактын   жообун   айтып  коет.  Табышмактын  жандырмагын  айтып  койгондугу  үчүн   хан  аял ы   менен  ажырашмак  болот  да  минтип  айтат.  –Канча  жыл  экөөбүз   чогуу  жашадык,  сен   менден  каалаган   оокатыңды эстеликке  алыпкет,  менин  сага   кылган  жакшылыгым  ушу   болсун,-  дейт   хан.  Аялы   да  макул  болот, бирок  кетээр   алдында  акыркы  жолу  чогуу  отуруп  тамактанып,   шарап   ичип   берүүсүнөтүнөт.   Аялынын   акыркы  өтүнүчүн аткарган хан шарап  иче  берип,  иче  берип   абыдан  мас   болуп  калат,   мына ушул  мастыгынан    пайдаланып,  ханды  арабага  салган  аял     аны    төркүнүнө  алып,  кетип  калат.   Эртең  менен масы тараган   хан   ойгонуп, таптакыр башка  жерде  жатканын  көрүп таң калат  да,-мен  азыр  кайдамын?-   деп  сурайт.   Анда  аялы,  -ханым мен сизди, сиздин уруксатыңыз  менен алып келдим, анткени каалаган оокатыңды   алып  кет  дегенсиз,  мен  сизден   башканы   каалабайм,  андыктан  сизди  алып  келдим,-  деген  экен.  Аялынын  сөзүнө  жыгылган хан ага эч нерсе дей албаптыр.Ошондон баштап  эл  арасында   “аялдын  амалы  кырк  эшекке  жүк”-  деген   макал   тарап  кеткен  экен.