Улуу Ата Мекендик согуштун 75 жылдыгына карата.Америкалыктар Улуу Ата Мекендик согуш жөнүндө окутушпайт.

Улуу Ата Мекендик согуштун  75 жылдыгына карата.Америкалыктар  Улуу Ата Мекендик согуш жөнүндө   окутушпайт.

Советтик ардагер Николай Степанович Зайцев азыр Нью-Йоркто коронавирус күчөп жаткан жерде жашайт. Бирок ал биринчи жолу Экинчи Дүйнөлүк Согуш учурунда Чехияда америкалыктар менен жолукканын жана ал кантип, тез эле улук лейтенант наамын  алганын айтты,  Зайцев РИА Новостиге.

Ал фронтко 1943-жылы келген. Анда ал 18 жашта болчу. 500-армиянын минометтук полку алдыңкы саптан эки чакырым аралыкта Волхов фронтундагы Мгойдун жанындагы Поречье айылына жакын жерде турган.

"Биздин командирлерге ранг берилчү эмес, мен майданга келгенден үч ай өткөндөн кийин, мен  көрсөткөн эрдиктерим үчүн  кийин, улук лейтенант наамын алдым", - дейт ал.

Анын айтымында, бир түнү ал душмандын миномет батарейкасын байкап калган.

"Мен  командирге  телефон чалып, мындай дедим:" Душман биздин бөлүктөрдү  шылдыңдап, аткылап жаткандыгын, адамдар ошол жерде өлүп  жаткандыгын  көрүп жатам,бул бута  мага даана көрүнүп  жатат анын координаттарын  атууга   болбойт, мен аны ата албайм. . Мен сизден  ага ок атууга уруксат сурап жатам,-дедим."Ал менин нааразычылыгымды түшүнүп, макул болду

Натыйжада, ага мындай шартта бир эле учурда эки мунеметтук  батарейканы күйгүзүүгө уруксат берилген.

"Кийинчерээк полктун штаб башчысынын орун басары мага:" уккула, Буни, мен сизге, сиздин эрдигиңиз менен биздин полктун аскердик операциялар журналына кантип түшкөнүн окуп берем "деди. Анан ал мунун баарын мага окуп берди", - деп эскерет ал.

1945-жылы мартта экинчи жана үчүнчү Украин фронтторунда Вена операциясы башталган, ага Зайцев кызмат кылган 98-гвардиялык дивизия катышкан. Анын бир бөлүгү Венанын түштүгүнө  барышкан согуш,ошол жерде   5-майда аяктады, деди ал.

"Бирок 7-майда мага миномёт-полктун чалгындоо кызматынын башчысы катары тапшырма берилди: чалгындоо күчөтүлгөн  режимде,тобум менентүнү Венадан  Дунайга өтүп, таң атканда Чехословакияга барышым керек болчу. Мага фашисттер менен уруш-талаштарга барбоо жана Писек шаарына өтүп  баруу буйругу берилди" дейт ардагер.

Алар 8-майда Джиндричув Храдек шаарына келип, түнөп калышат.Кечинде радио оператор ага:" Жолдош улук лейтенант, биз радиостанция иштеп тургандыктан, маанилүү кабарды тараттык ", - дейт. Согуштун аягы жакындап калганын сездик ошондо", - дейт ал. Түнкүсүн Левитан жеңишти жарыялады.Толкундангандан, биз бири-бирибизди кучактап, кубангандан көзүбүзгө жаш алдык. Эч кимибиз мындай бакыттын келишине ишене албай турдук.

Писек шаарынын жанында америкалыктардын  танкы токтоп турган, ал жерде шаардын тургундары бар эле.

"Биз бир тууганбыз", алар бизди кучактап алышты. Чехтер болсо бизди митингге чакырышты. Анын айтымында, америкалыктар менен жолугушууда эң негизгиси жеңишке жетүүгө жардам бергендер менен жолугушуу болуптур.

"Биз америкалык бир жаш лейтенант менен кучакташтык. Албетте, биз бири-бирибизди түшүнгөн жокпуз. Бирок биздин сезимдерибизди которуу мүмкүн эмес эле  биз ушунча убакыттан бери жетишкен ийгиликтерибизге, жеңишибизге  абдан кубандык. Мындай сезимдер эч качан унутулбайт" - дейт Зайцев.

Ушундай эскерүүлөрдү эске алганда, ал бүгүн АКШда фашизмди жеңүүдө СССРдин ролун жөнүндө айтылбаганына  өкүнөт. Буга мисал катары Пенсильванияда өткөн эл аралык авиа шоуда, ал жерде турган көрүүчүлөр менен сүйлөшкөнүн айтат.

"Америкалык эки жылдыздуу генерал мага келип, менин аскердик сыйлыктарымды карап:" Сиздин жакшы күрөшкөнүңүздү көрүп жатам, деди. Мен ага:" Биз биргелешип согушуп, Прагадан түштүк-батыш тарапта  жайгашкан америкалык танкерлер менен бир тууган болуп калганбыз. Бирок тилекке каршы, Америкада алар  айтылбайт, биздин биргелешкен жеңишибиз жөнүндө айтышпайт,-дедим. "Ал бул  суроого жооп бергенге даяр эмес болчу, бирок ал мага карап, менин чындыкты айтып жатканымды көрүп, мындай дейт:" Мен эмне кылсам болот, мындай мезгилде  деди", - деп эскерет советтик ардагер."Тилекке каршы,  АКШда окуу китептерде  Советтер Союзунун ролу жөнүндө эч нерсе айтылбайт", - деп кошумчалады ал.Бирок, башка мисалдар бар, деп улантат  сөзүн Зайцев. Ал жерде бир америкалык мага жеңиш үчүн ыраазычылык билдирип, жаныма келди.

"Дагы бирөө орус тилин билбегендиктен, орус гимнин орусча ырдады. Мен  ага: «ырда жана мүмкүн болушунча бийик ырда!»-дедим. Мен аны менен чогуу ырдадым, досторумду тааныштырдым. Мындай жолугушуулар абдан маанилүү" деди Зайцев.