ОМАР ХАЙЯМ; Үч насаат...(икая)

ОМАР  ХАЙЯМ; Үч насаат...(икая)

Илгери илгери  бир падыша чоң шаар курууну чечкен. Бул үчүн ал өз өлкөсүндө жашаган бардык  кыш куючуларды  жана жыгач усталарды чогултууну буйруду. Алардын арасында кыш куйган  жаш жигит бар эле, ал үйлөнгөндөн кийинки күнү эле шаар курууга барышы керек болчу. Шаар он эки жылга курулган. Ошентип, бардык жумуштар бүткөндөн кийин, усталар  үйлөрүнө  жөнөй башташты,  Ар бир куруучуга акчаны же үч акылдуу кеңешти тандоо сунушталды. Бирок бир дагы  куруучу  акчанын ордуна акылдуу кеңеш алгысы келген жок. Кезек үйлөнгөндөн кийин эле жумушка алынып келинген кыш куючуга келди. Ал ойлонуп, үч акылдуу кеңешти уккум келет,- деп жооп берди. Ошондо падыша: - Бул жерде биринчи кеңешим- эч качан  кокустан таанышкан  шериктин атына  жүктөрүңдү  артпа !
Экинчи кеңешим, аялы картайса, күйөөсү жаш болсо, же күйөөсү картайса, аялы жаш болгон үйдө эч качан  түнөөгө калба.
Үчүнчү кеңшим, токтоо болу, ачууга алдырган учурда эртең эмне болоорун ойлон,дейт.
Андан кийин падыша ага үч  калама нан  берди жана үйүнүн босогосун аттаганга чейин сындырып жибербесин эскертти.
Ошентип, кыш куючу дагы эки уста менен кошо  үйүнө  жөнөдү.
Бир күнү  бир атчан   жолоочу усталарды  кууп жетишти.
- Эй достор! Ал  жолоочуларга  кайрылды.
- Силерге  жардам берейин! Жүгүңөрдү менин атыма жүктөгүлө.  Эки жолоочу  өз жүктөрүн атчанга тапшырышты.
Чабандес күтүлбөгөн жерден аттын оозун  кое берип, качып  жөнөдү, эки  устанын  кийимдерин жана акчаларын алып көздөн кайым болду
Ошондо кыш кыноочу: "Ошентип, биринчи осуят пайдалуу болду - менин  жолдошторум баардыгын жоготушту, бирок менде баары бар", - деп ойлоду. Кеч кирип, усталар  бир айылга токтошту. Түнөп кетүүчү  үйдүн кожойкеси жаш, ал эми күйөөсү карып калганын көрүп, жаш уста, башка үйгө уктоого жөнөдү. Жаш аял баары уктап жатканда  күйөөсүн бычак менен сайып, коноктор аны өлтүрдү,- деп кыйкыра баштады. Ачууланган айыл тургундары, эки  жолоочуну  тең өлтүрүп салышты.

"Ошентип, экинчи осуят да  мага  пайдалуу  болду" деп  жаш уста  жөнөп кетти. Тагдыры аны майрам алдында үйүнө алып келген. Масон кадамдарын жайлатып, ичкериден сүйлөшкөндөрдү  угат. Сүйлөшүп жаткан эки үн  бири : аял экинчиси  эркек.
- Каргыш! - деп кыйкырды ал. - Мен он эки жыл  жер кесип иштеп жүрсөм, менин аялым, ойнош таап алган экен,-деп ойлоду ал.
 Ал мылтыгын алып, терезени  мээлей баштады. Ошол учурда ал мылтыкты  шыкаалап, анан  сабырдуулук, токтоолук  туурасында айткан  падышанын сөзүн эстеди. Андан кийин ал өзүн дагы бир жолу  үндү угууга мажбурлады жана ошол эле үндөрдү дагы укту.
- Апа, биздин атабыз  качан кайтып келет? - деп сурады жаш жигиттин үнү.
- Жакында, уулум, жакында! Падыша усталарды буга чейин эле жумуштан кетирген, атаң болсо бир эки күндө келип  калышы керек, - деп жооп берди масондун аялы.
- Мына мен!  Ал  бөлмөгө чуркап, кубанып кирди. Кыш кыноочу  , аялы, баласы менен кубанып көрүштү.
Анан уста, падыша берген үч токочту  аялына берип, аялы  нанды бөлүп сындырды.
Нандын ортосунда  беш жүз алтын тыйын бар эле. Ушундай эле сумма экинчи жана үчүнчү токочто да бар эле.

Орусчадан которгон.Калил Надирабегим.